Jesteś na: Strona główna / Aktualności

Aktualności

Zagadka przemalowania portretu Księżnej Daisy von Pless

3 grudnia 1895 r. pszczyńska księżna Daisy była w drodze do Indii. Opuściwszy Brindisi, płynąc statkiem wzdłuż wybrzeży Wysp Jońskich, wspominała niedawną, listopadową wizytę w Anglii, w tym w Londynie i rodzinnym zamku Newlands położonym w hrabstwie Hampshire. Na kartach swego pamiętnika notowała: „Potem pojechałam do Newlands na 10 dni, pan Arthur namalował mój obraz w pełnej postaci, oczywiście nie mógł go skończyć, zrobił jedynie twarz, ręce i uchwycił pozę. Myślę, że [obraz] odniesie duży sukces”.


 fot. Zamek Newlands, ok. 1903 r. 

Twórca portretu, Reginald Arthur (1862-1899), ukończył dzieło już bez udziału księżnej, a następnie zaprezentował je na wystawie w Królewskiej Akademii Sztuki w Londynie trwającej od 2 maja do 3 sierpnia 1896 r. Artysta ów specjalizował się w klasycyzujących obrazach o tematyce historycznej i biblijnej, a także w portretach modnych dam z towarzystwa. Daisy uwiecznił w całej postaci na tarasie zamku Książ na tle kutej kraty z motywem róży. W ręku arystokratka tuliła czarnego pieska.


fot. Taras zamku Książ, ok. 1902 r.

Pomimo iż księżna nie miała już okazji, by pozować do portretu, śledziła jego dalsze losy. 16 maja 1896 r., wracając z podróży do Indii, w pociągu do Wiednia, zapisała w pamiętniku: „dostałam (…) także wycinki z gazet dotyczące mojego portretu [na wystawie] w Akademii. Wydaje się, iż to ładny obraz, choć nie jestem na nim podobna, ale cóż tak naprawdę można powiedzieć na podstawie reprodukcji”. Jej oczom zaś ukazał się następujący widok:


fot. Reprodukcja portretu Daisy von Pless autorstwa Reginalda Arthura, 1896 r.

Dziś portret można podziwiać na wystawie stałej w Muzeum Zamkowym w Pszczynie zatytułowanej „Galeria portretów. W kręgu wolnych panów, hrabiów i książąt pszczyńskich”. Jego wygląd różni się jednak od tego sprzed 120 lat. Zamiast czarnego pieska księżna trzyma w ręku bukiet cyklamenów, modyfikacji uległa także suknia i inne detale.


Daisy von Pless, Reginald Arthur, 1896 r., stan obecny


Dlaczego dzieło zostało przemalowane i kiedy? Czyżby nie przypadło arystokratce do gustu? Czy zdążył go przemalować jeszcze sam twórca, którego świetnie zapowiadającą się karierę przerwała przedwczesna śmierć z powodu gruźlicy w 1899 r.?

Być może już wkrótce uda się uchylić rąbka tajemnicy za sprawą badań technologicznych, jakim obraz zostanie poddany w ramach realizacji jednego z trzech wniosków Muzeum Zamkowego w Pszczynie wyłonionych w I konkursie Krajowego Centrum Badań nad Dziedzictwem organizowanego przez Muzeum Narodowe w Krakowie oraz Narodowy Instytut Muzealnictwa i Ochrony Zbiorów. Już niebawem zespół naukowy z LANBOZ-u (Laboratorium Analiz i Nieniszczących Badań Obiektów Zabytkowych Muzeum Narodowego w Krakowie) zjawi się w Muzeum Zamkowym, by rozpocząć prace badawcze.

 

 

 

 
wszystkie aktualności